Nobel mukofoti

Nobel mukofoti – 1901-yil 10-dekabrdan boshlab har yili beriladigan xalqaro mukofot.          Shvetsiyalik injener, kimyogar, ixtirochi va sanoatchi shu mukofotning ta’sis etuvchisi Alfred Bernhard Nobelning vasiyatiga ko’ra, uning vafotidan keyin qolgan kapitali asosida Nobel fondi tashkil etilgan. Shu fondga har yili keladigan daromad 5 qismga teng bo’linib, Nobel mukofoti shaklida fizika, kimyo,…

Davomi

Olamning eng yirik astronomlari

        Xronologik tartibda 12 ta jahonning eng mashhurastronomlari haqida qisqacha ma’lumot bermoqchimiz. Atoqli polyak astronomi Yan Gaveliy o’zining «Yulduz osmonining kartasi» nomli mashhur asarida turli davrlarda turli xalqlar orasida yetishib chiqqan 12 astronom nomini alohida aytgan. Quyida xronologik tartibda jahonning eng mashhur 12 astronomi haqida ma’lumotlar keltiriladi. 1.Timoxaris (miloddan avvalgi III asr)…

Davomi

Buyuk olimlarning qiziqarli ishlaridan

        1880-yilda Rossiya Harbiy dengiz floti vazirligi D.I.Mendeleyevga Fransiyada ishlab chiqarilayotgan tutunsiz portlovchi modda poroxning tarkibini aniqlab berish vazifasini topshirdi. Tezda u yerga yetib borgan D.Mendeleyevdan poroxni kashf qilgan fransuz kimyogar olim M. Bertlo uning sirini yashirdi. Bertlo rus olimiga porox ishlab chiqarilayotgan zavodni ko’rsatishga ko’rsatadi-yu, ammo ishlab chiqarish bilan bog’liq bo’lgan…

Davomi

Xat qanday yuzaga kelgan?

         Xat odamlar o’rtasida aloqa va munosabat vositasi sifatida uzoq tarixga ega. Zero, hali yozuv bo’lmasdan ancha ilgari o’ziga xos xat mavjud edi.          Tubanda xatlarning shakllanishi, maqsad va vazifalari xususida qisqacha so’z yuritiladi.        Odamlar ma’lumotlami bir-birlariga bildirishga harakat qilganlar. Masalan, Amerika qit’asida yashagan qadimiy hindlar…

Davomi

Ajabtovur kitoblar

♦ Yer yuzida eng qadimgi kitob miloddan avvalgi 3350-yilda yozilgan. Papirus qog’ozi o’ramiga bitilgan bu kitob Fiva shahridagi ibodatxonalardan birida topilgan. Hozir bu noyob kitob Parij Milliy kutubxonasida saqlanadi. Ba’zan bunday o’rama kitob juda ham uzun bo’lgan. Britaniya muzeyida saqlanayotgan Garris papirus qog’ozining uzunligi 45 metrcha keladi. ♦ Qadimgi Ossuriyada kitob sopolga yozilgan. Bunday kitob…

Davomi

Bermud uchburchagi jumbog‘i

Atlantika okeanida maydoni uncha katta bo‘lmasa-da, boshqa okean mintaqalariga qaraganda anchagina mashhur bo‘lgan hudud bor. Bu taxminiy uchburchakning bir uchi Bermud orollariga, bir uchi Florida yarim oroliga yana bir uchi esa Puerto-Rikoga tutashadi. Bermud uchburchagi deb nom olgan bu hudud nafaqat Atlantika okeanidagi, balki butun yer yuzi okeanlaridagi eng jumboqli va xavfli joy hisoblanadi. Bundan…

Davomi

365 soni

365 soni hammamizga ma’lumki, bir yildagi kunlar sonini bildiradi. 365 ni 7 ga bo‘lsak, 1 qoldiq qoladi. Shu tub son 7 kunlik kalendarimizda muhim o‘rin tutadi. Aynan u tufayli har tugayotgan yil haftaning qaysi kunidan boshlangan bo‘lsa, o‘sha kunida tugaydi. Masalan, yangi yil haftaning dushanba kunidan boshlangan bo‘lsa, dushanba kunda tugaydi va keyingi yangi yilning…

Davomi