Ta’lim tizimidagi strategik maqsadlar

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 2017-yil 7-fevraldagi «O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida»gi farmonida 2017 – 2021-yillarda mamlakatimiz taraqqiyotini yanada jadallashtirishga doir ustuvor vazifalar belgilab berildi. Harakatlar strategiyasidagi beshta ustuvor yo’nalishdan to’rtinchisi ijtimoiy sohani rivojlantirishga qaratilgan. Aholi farovonligini ta’minlash, bandlik, salomatlikni muhofaza qilish, uy-joy masalalari qatoridan ta’lim-tarbiya tizimini taraqqiy ettirish masalasi ham o‘rin olgan.
Farmonga binoan ta’lim va ilm-fan sohasini yanada rivojlantirish borasida kompleks chora-tadbirlar ishlab chiqildi. Bunda xalq ta’limi tizimida keng islohotlarni amalga oshirish orqali ta’lim-tarbiya sifatini oshirish, yangi maktab binolari barpo etish, rekonstruksiya qilish, kapital ta’mirlash, ularni zamonaviy o’quv-laboratoriya uskunalari, axborot-kommunikasiya texnologiyalari va o‘quv-metodik qo’llanmalar bilan to‘liq ta’minlash kabi qator masalalar amalga oshirilishi ko‘zda tutilgan. Umumiy o’rta ta’lim sifatini tubdan oshirishda qator fanlar, jumladan, chet tillar, matematika, fizika, informatika, kimyo, biologiya fanlarini chuqurlashtirilgan tarzda o‘qitishga alohida e’tibor qaratiladi.
Bundan tashqari, maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish, shart-sharoitlarini tubdan yaxshilash, pedagog va mutaxassislarning malakasini yuksaltirish, maktabgacha ta’limga bolalar qamrovini oshirish, yoshlarga oid davlat siyosatini takomillashtirish kabi dolzarb vazifalar turibdi. Xalq ta’limi vazirligi jismonan sog’lom, ruhiy va intellektual rivojlangan, teran fikr va qat’iy hayotiy nuqtai nazarga ega, Vatanga sodiq yoshlarni tarbiyalash, jamiyatda ularning ijtimoiy faolligini oshirish maqsadida quyidagi chora-tadbirlarni bajarishni rejalashtirmoqda.
Birinchidan, mavjud me’yoriy-huquqiy hujjatlarni zamon talablari asosida takomillashtirish lozim. Ya’ni, ta’lim tizimiga qo‘yilayotgan zamonaviy talablardan kelib chiqib, umumiy o‘rta ta’limni tashkil etish to‘g‘risidagi normativ-huquqiy hujjatlar qayta ko‘rib chiqiladi hamda «Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi nizom»ning yangi tahrirda qabul qilinishi rejalashtirilgan.
Shu bilan birgalikda Qoraqalpog’iston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, viloyatlar xalq ta’limi boshqarmalari va Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasining tashkiliy tuzilmalari hamda ta’lim muassasalariga metodik xizmat ko’rsatish tizimi yanada takomillashtiriladi.
Umumiy o’rta ta’lim muassasalari faoliyatiga oid amaldagi me’yoriy hujjatlar ta’lim-tarbiya sifati va samaradorligini yanada oshirish nuqtai nazaridan qayta ko’rib chiqilib, mazmunan boyitiladi.
Ikkinchidan, o’quvchi-yoshlarni vatanparvarlik, yurt taqdiriga daxldorlik, qonunlarga hurmat ruhida o’stirish, zararli ta’sirlar va oqimlarga qarshi ma’naviy immunitetini mustahkamlash, qat’iy hayotiy pozitsiyaga ega qilib tarbiyalash borasida qator ustuvor vazifalar amalga oshiriladi.
Shu maqsadda o‘qituvchilar, hayotiy tajribaga ega keksalar, mahalla faollari ko’magida o’quvchilar va ota-onalar o’rtasida kitobxonlikni, mutolaaning inson kamolotidagi beqiyos o‘rnini targ‘ib etishga alohida ahamiyat beriladi. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi bilan hamkorlikda ta’lim muassasalarida taniqli yozuvchi, shoirlar bilan onlayn muloqotlar, uchrashuvlar tashkil etiladi. O‘zbekiston matbuot va axborot agentligi bilan hamkorlikda badiiy adabiyotlarning elektron nusxalari keng miqyosda portallarga joylashtirib boriladi. Umumta’lim maktablaridagi kutubxonalar va axborot-resurs markazlarining kitob fondi yangi badiiy va ensiklopedik adabiyotlar bilan boyitiladi.
Bolalarni jismoniy tarbiya va sport bilan shug’ullanishga keng jalb etish, turli nufuzli musobaqa va bellashuvlar, xususan, «Umid nihollari»da qatnashuvchi sportchi-o‘quvchilarning safini kengaytirish, ularning xalqaro tanlovlarda samarali ishtirokini ta’minlash choralari ko‘riladi.
Uchinchidan, umumta’lim muassasalarida fanlarni o‘qitishning zamonaviy metodologiyasini yaratish va amaliyotga joriy etish asosida ta’lim-tarbiya sifati tubdan takomillashtiriladi. Bu yo‘nalish nihoyatda keng qamrovli bo‘lib, uzviylik, uzluksizlik hamda kompetensiyaviy yondashuv asosida umumiy o’rta ta’limning yangi davlat ta’lim standartlari (DTS) amaliyotga joriy etiladi.
Aytish joizki, ayni paytda uzluksiz ta’lim tizimida chet tillarni kompetensiyaviy yondashuv asosida o’rgatish tajribasidan kelib chiqib, umumta’lim fanlarining o’qitilishini takomillashtirish, darslik va o’quv-metodik majmualarning yangi avlodini ishlab chiqish maqsadida umumiy o’rta va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi umumta’lim fanlarining takomillashtirilgan davlat ta’lim standartlari tayyorlandi. Mazkur muassasalarda uzviy o’qitiladigan 18 ta fan bo’yicha darslik va o’quv-metodik majmualarning yangi avlodini bosqichma-bosqich ishlab chiqish ko’zda tutilmoqda.
Tavsiya etilayotgan yangi mazmundagi DTSga asosan ta’lim umumta’lim fanlarini o’rganishning boshlang‘ich darajasi – A1 dan to umumta’lim fanlarini o’rganishning ixtisoslashtirilgan darajasi – B1+ gacha bo’lgan bosqichlarda amalga oshiriladi.
Ta’lim-tarbiya jarayonida o’quvchilarda kommunikativ, axborot bilan ishlash, o’z-o’zini rivojlantirish, ijtimoiy faol fuqarolik, milliy va umummadaniy hamda matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan foydalanish kompetensiyalari shakllantirib boriladi.
O’qitish jarayoniga xalqaro ta’lim talablariga mos bola shaxsini rivojlantirishga yo’naltirilgan ta’lim metodologiyasi joriy etilib, fanlar yo’nalishida o’qitish muammolariga bag’ishlangan forumlar muntazam tashkil etib boriladi.
Yuqori sinflar uchun chet tili darslik-majmualari takomillashtiriladi, pedagoglarning dars jarayonida elektron qo’llanma va darsliklar, virtual laboratoriya ishlari, ta’limga oid o’yinlar hamda boshqa qo‘shimcha elektron ta’lim resurslaridan samarali foydalanishi yo’lga qo’yiladi.
Ushbu ishlarni amalga oshirish uchun umumta’lim maktablari o‘qituvchilari, xususan, aniq va tabiiy fanlar o’qituvchilarining uzluksiz ravishda kasbiy mahoratini oshirib borish tizimi yo’lga qo’yiladi.
To‘rtinchidan, yetuk, mahoratli o‘qituvchilarni tayyorlash, ularning malakasini oshirish va qayta tayyorlash tizimini isloh qilish, kadrlar salohiyatini yuksaltirish choralari ko’riladi.
Buning uchun xalq ta’limi tizimidagi rahbar va pedagog kadrlar malakasini oshirish mazmuni va sifatiga qo’yiladigan davlat talablari takomillashtiriladi. O’quv reja va dasturlar mazmuni qayta ko’rib chiqilib, zamon talabiga moslashtiriladi. Pedagog kadrlar malakasini oshirish tizimidagi professor-o’qituvchilar sifat tarkibi yosh, ilmiy salohiyatga ega kadrlar bilan to’ldiriladi. Pedagogika institutlarida ta’lim yo’nalishlari bo’yicha ixtisoslik fanlarini o’qitish metodikasining yangi o’quv dasturlari yaratiladi.
Beshinchidan, maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish muhim strategik vazifalardandir.
Prezidentimizning 2016-yil 29-dekabrdagi «2017–2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qarorida belgilangan vazifalar bu boradagi ishlarning asosini tashkil qiladi. Jumladan, qishloq aholi punktlarida 50 ta yangi maktabgacha ta’lim muassasasini qurish, mavjud muassasalarning 1167 tasini rekonstruksiya qilish va 983 tasini mukammal ta’mirlash hamda ularni zamonaviy talablar asosida inventar, o’quv-metodik qo’llanma va zarur anjomlar bilan ta’minlash orqali jami 2200 ta maktabgacha ta’lim muassasasining moddiy-texnika bazasi mustahkamlanadi.
Ta’lim-tarbiya jarayoniga xalqaro tajribalar asosida yangi dasturlar joriy etilib, bolalarni maktab ta’limiga tayyorlash darajasi sifat jihatdan yangi bosqichga ko’tariladi. MTMlarni malakali pedagog kadrlar bilan ta’minlash, ularning sifat tarkibini yaxshilash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimi yanada takomillashtiriladi. Maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish bo‘yicha 2017 – 2021-yillarga mo’ljallangan dastur doirasida bolalarni maktabga tayyorlashning muqobil shakli bo‘lgan 6100 ta qisqa muddatli guruh ochiladi. 3-6 yoshdagi maktabgacha ta’lim muassasalariga qamrab olinmagan farzandlari bor 400 ming oila metodik qo‘llanmalar bilan ta’minlanadi.
Oltinchidan, xalq ta’limi boshqaruvi idoralari va ta’lim muassasalarida hujjatlar bilan ishlashni tashkil etish va ijro intizomini mustahkamlash muhim vazifa sifatida belgilanadi.
Xalq ta’limi boshqaruvi idoralari rahbarlarining virtual qabulxonalari ishga tushiriladi, joylarda aholi bilan ochiq muloqotlar tashkil etiladi. Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash hamda tizimda interaktiv xizmatlar ko‘rsatish sifati yanada yaxshilanadi.
Umuman olganda, Prezidentimizning mazkur farmonida belgilab berilgan ustuvor vazifalar xalq ta’limi tizimini jadal rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi. Farzandlarimizning har tomonlama yetuk, sog’lom va barkamol avlod bo‘lib voyaga yetishi esa yurtimizdagi minglab ota-onalarni quvontirishi barobarida davlatimizning kelajakdagi yuksak taraqqiyoti uchun mustahkam poydevor bo‘lishi shubhasiz.                                                   manba: uzedu.uz

O'xshash maqolalar

Fikr bildirish

E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy ma'lumotlar * bilan belgilangan